Blog
Kurumsal girişim programında ilk elemeyi yapay zekaya yaptırın
Kısaca: Kurumsal girişim programlarında darboğaz başvuru sayısı değil, başvuruların birbirine benzemez formatta gelmesidir. İlk eleme aslında bir yargı işi değil, bir düzenleme işidir: aynı şablona indir, aynı ölçütle puanla, benzerleri grupla. Bu üç adım yapay zekaya devredilebilir. Kararı yine komite verir ama boş sayfayla değil, sıralanmış bir listeyle başlar.
Kurumsal girişim programı açan her ekip aynı yeri görür. Çağrı yayınlanır, başvurular gelir, sonra klasör açılmadan iki hafta bekler. Sebep tembellik değil. Başvurular birbirine benzemez formatta gelir: biri on beş sayfalık sunum, biri üç cümlelik e-posta, biri yabancı dilde teknik doküman. Karşılaştırmak için önce hepsini aynı dile çevirmek gerekir ve o iş kimsenin takvimine sığmaz.
Buradaki tıkanma değerlendirme tıkanması değil, hazırlık tıkanmasıdır. Ayrımı görmek işi kolaylaştırır. Hangi girişimle çalışılacağı stratejik bir karardır ve insana aittir. Ama başvuruyu okunabilir hale getirmek mekanik bir iştir ve tekrar eder. Yapay zekanın bugünkü en güvenilir becerisi de tam olarak budur.
İlk eleme neden tıkanır
Klasik akış şöyle işler: bir kişi bütün başvuruları okur, kafasında bir sıralama yapar, komiteye kısa liste getirir. Bu akışın iki sorunu var. Birincisi hız: tek kişinin okuma kapasitesi programın hızını belirler. İkincisi ve daha önemlisi tutarlılık: ilk okunan yirmi başvuruyla son okunan yirmi başvuru aynı gözle değerlendirilmez. Yorgunluk gerçek bir değişkendir.
Sonuç, komiteye gelen kısa listenin gerekçesinin çoğu zaman yazılı olmamasıdır. Birisi "bu ilginç geldi" der ve tartışma oradan başlar. Program büyüdükçe bu yöntem kendi ağırlığı altında çöker.
Önce başvuruyu tek şablona indirin
Puanlamadan önceki adım budur ve genelde atlanır. Amaç yorum yapmak değil, her başvuruyu aynı sekiz alana indirmek. Bu çıktı puanlamanın da, komite sunumunun da girdisi olur.
Asagida bir girisim basvurusu var. Basvuruyu su sekiz baslikta ozetle:
(1) cozdugu problem, (2) cozumun ne oldugu,
(3) hedef musteri, (4) su anki olgunluk (fikir / prototip / pilot / satista),
(5) referans musteri var mi, (6) bizim sirkette hangi birimi ilgilendiriyor,
(7) calismak icin bizden ne istiyorlar,
(8) metinde YAZMAYAN ama karar icin gereken bilgiler.
Her basligi en fazla iki cumlede yaz.
Metinde acikca yazmayan hicbir seyi tamamlama, tahmin etme, iyilestirme.
Bilgi yoksa "BASVURUDA YOK" yaz.
Basvuru: [basvuru metnini buraya yapistirin]Bu promptun asıl çıktısı sekizinci başlıktır. Eksik bilgi listesi hem başvuru formunuzun nerede zayıf olduğunu gösterir hem de girişimciye sorulacak soruları hazırlar. Çoğu ekip form sorularını ilk turdan sonra bu listeye bakarak yeniden yazıyor.
Puanlamayı ölçüte bağlayın, yoruma değil
İkinci adım puanlama. Kritik nokta ölçütleri başvurular gelmeden önce yazmış olmaktır. Ölçütü sonradan yazarsanız, farkında olmadan zaten beğendiğiniz başvuruya uyan ölçütü yazarsınız.
Asagida standart sablona indirilmis girisim basvurulari var.
Her basvuruyu su bes olcute 1-5 arasi puanla:
(1) cozdugu problem bizim oncelikli is sorunlarimizdan biri mi,
(2) bu yil pilot yapilabilir mi,
(3) pilot icin gereken veri ve erisim bizde hazir mi,
(4) is tarafinda net bir sahip cikacak birim var mi,
(5) basarisiz olursa maliyeti geri alinabilir mi.
Her puanin yanina gerekcesini basvuru metninden BIREBIR alintila.
Alintilayamadigin bir olcute puan verme, "DAYANAK YOK" yaz.
Toplam puana gore sirala.
Kurucular hakkinda kisisel degerlendirme, tahmin veya yorum yapma.
Basvurular: [sablonlanmis ozetleri yapistirin]Birebir alıntı şartı burada emniyet kemeridir. Model başvuruda geçmeyen bir gücü ona atfedemez hale gelir. "DAYANAK YOK" yığını da işe yarar: o yığın büyükse sorun başvurularda değil, ölçütlerinizin başvuru formuyla uyuşmamasındadır.
Üçüncü ve dördüncü ölçüt teknik olanlardan daha çok başvuru eler. Sahibi olmayan bir girişim pilotu geçse bile şirket içinde yaşamaz.
Aynı işi yapan başvuruları gruplayın
Otuz başvurunun içinde çoğu zaman aynı problemi farklı kelimelerle anlatan altı başvuru vardır. Tek tek okurken bu görünmez. Grupladığınızda iki şey birden ortaya çıkar: hangi problemin piyasada karşılık bulduğu ve hangi başvurunun o grupta öne çıktığı.
Asagida girisim basvurularinin standart ozetleri var.
Cozdukleri probleme gore grupla. Her grup icin:
(a) grubun ortak problemi tek cumlede,
(b) gruptaki basvurularin listesi,
(c) bu basvurularin birbirinden farklilastigi tek nokta,
(d) bu grupta sirket icinde konusulmasi gereken kisi hangi birimde.
Tek basina kalan basvurulari "eslesmedi" basligi altinda ayri listele.
Grup adi uydurma; ad, gruptaki basvurularin kendi kelimelerinden gelsin.
Ozetler: [standart ozetleri yapistirin]Bu harita komite toplantısının gündemini de kurar. Altı başvuruyu tek tek tartışmak yerine problemi bir kez tartışır, sonra o problemde kiminle ilerleyeceğinizi seçersiniz. Toplantı süresi genelde yarıya iner.
Elenene de iki cümle yazın
Kurumsal girişim programlarının ekosistemdeki itibarı kabul edilenlerle değil, reddedilenlere verilen cevapla kurulur. Cevapsız kalan girişimci bir dahaki çağrınıza başvurmaz, üstelik bunu çevresine anlatır. Geri bildirim yazmak zaman aldığı için atlanır; taslağı hazır gelirse atlanmaz.
Asagida elenen bir basvuru ve eleme gerekcesi var.
Girisimciye gonderilecek kisa bir geri bildirim taslagi yaz:
(1) tesekkur, (2) hangi olcutte yetersiz kaldigi acik ve nazik bir cumleyle,
(3) neyi degistirirse tekrar basvurabilecegi, (4) bir sonraki cagri donemi.
En fazla 120 kelime. Abartili ovgu yapma, sahte umut verme.
Sirket adina taahhut iceren hicbir cumle kurma.
Basvuru ozeti: [ozeti yapistirin]
Eleme gerekcesi: [gerekceyi yapistirin]Taslak taslaktır. Gönderen kişi okur, düzeltir, imzasını atar. Ama boş sayfa yerine yüz kelimeyi düzeltmek, çoğu ekipte geri bildirim oranını sıfırdan yüze taşıyan tek fark oluyor.
Modelin uyduracağı yerler ve kırmızı çizgiler
Model bir girişimin adını tanıdığında hafızasından bilgi eklemeye yatkındır. Yatırım turu, müşteri sayısı, ekip büyüklüğü gibi cümleler başvuruda geçmiyorsa uydurulmuş demektir. Alıntı şartı bunu büyük ölçüde keser ama denetim yine gerekir: her komite sunumunda rastgele üç başvuruyu açıp alıntıları başvuru metninden doğrulayın.
Kırmızı çizgi kurucuların kendisidir. Bu araçları kişileri değerlendirmek, geçmişlerini araştırmak veya sosyal medya profillerinden çıkarım yapmak için kullanmayın. Değerlendirilen şey başvurudur. Kurucu değerlendirmesi görüşmede, insan tarafından ve yüz yüze yapılır.
İkinci sınır gizlilik. Başvuru metinleri size güvenilerek gönderilmiş ticari bilgidir. Hangi aracın nereye veri gönderdiğini bilmiyorsanız o metni oraya yapıştırmayın. Çağrı metninde başvuruların nasıl işleneceğini bir cümleyle yazmak hem doğru hem de sizi koruyan bir adımdır.
İlk programda nasıl uygularsınız
Bir sonraki çağrıyı beklemeyin, geçen dönemin başvurularıyla test edin. Sonucu zaten biliyorsunuz, bu yüzden karşılaştırma dürüst olur.
Birinci gün: geçen dönemden yirmi başvuru seçin, ilk promptla şablona indirin. İkinci gün: ölçütlerinizi yazın ve puanlatın. Üçüncü gün: çıkan sıralamayı o dönem gerçekte seçtiğiniz kısa listeyle karşılaştırın. Farkları tek tek yazın; asıl öğrenme oradadır. Model sizin seçtiğinizi elediyse ölçütünüz eksiktir, siz elediğinizi model üste koyduysa gerekçeniz yazılı değildir.
Bu üç günün çıktısı bir araç değil, yazılı bir ölçüt setidir. Programın kurumsal hafızası da odur; ekipteki kişi değiştiğinde kalan tek şey olur.
Kurumsal girişim programında yapay zekanın işi doğru girişimi bulmak değil, komitenin karşısına düzenli bir masa koymaktır.